Μια ‘’Βαστίλη’’ στην ’’καρδιά’’ της Λιβαδειάς

 Aπό τον πολ .μηχ. Θεόδωρο Κ. Παπαϊωάννου*

Την εποχή αυτή (30.6.2010) που η τανάλια της κρίσης ματώνει τον πολίτη και πολυτεμαχίζει την κοινωνία διάλεξε ο νομάρχης πολύ όψιμα να εγκαινιάσει το Διοικητήριο. Καρηκομόων και απαστράπτων σαν golden boy της Wall Street σαν , έδραξε την ευκαιρία να διαβάσει ένα φλύαρο και τετριμμένο απολογισμό, ψιμυθιωμένο με μνημειώδεις γενικότητες και πολλά κοσμητικά επίθετα. Μετά λίγες μέρες (12.7.2010), η Ν.Α.Βοιωτίας οργάνωσε ημερίδα με θέμα: «Ενημέρωση Κοινού ως προς την ανάπτυξη Φωτοβολταϊκών Συστημάτων » . Οι πνιγηρές κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν μέσα σε αυτό το χώρο ήταν σε πλήρη αντίθεση με αίσθηση της ηπιότητας και της άνεσης που προκαλούν οι ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και η βιοκλιματική αρχιτεκτονική που μελετώνται από το ΚΑΠΕ και παρουσίασαν οι εισηγητές. Το βράδυ αυτό κόσμος διψασμένος για ενημέρωση αγνόησε τη δυσφορία του εσωτερικού μικροκλίματος και διαψεύστηκε ο νομάρχης που στη ‘’φιέστα’’ των εγκαινίων με τον αφειδώλευτο λυρισμό εζήλωσε τη δόξα του Περικλή ή του Ιουστινιανού προ του Παρθενώνα ή της Αγίας Σοφίας αντίστοιχα. Πέρα όμως από την επισήμανση που έκαμα στην παρέμβασή μου, σήμερα και σε επόμενα σημειώματα ‘’ερεθίζομαι’’ θα σχολιάσω τον απολογισμό του στα εγκαίνια ξεκινώντας από το Διοικητήριο που καλώς-κακώς θεωρεί ‘’ναυαρχίδα’’ των 8ετούς του θητείας. Δημοσιεύθηκε μια σπιθαμιαία ως προς το περιεχόμενο, αλλά γιγαντιαία ως προς τη γραμματοσειρά καθαρά κομματικού ανακοίνωση που απέδιδε τα εύσημα υλοποίησης του έργου στον κ. Ν. Στάμου. Θα αποφεύγονταν αυτή η ανουσιολογία αν ο κ. Περγαντάς δεν είχε αναγάγει το έργο αυτό σε ‘’φετίχ’’. Για τις υπηρεσίες τα περί το Διοικητήριο ήταν μυστικό άκρως απόρρητο . Επί τέλους μάθαμε(1.7.2010) από την ‘’ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ’’ ότι το έργο ήταν βραβευθείσα αρχιτεκτονική ιδέα από το 1987του καθηγητή στο ΕΜΠ κ. Τάσου Μπίρη. Μεταξύ 1995-96 επί Γιαν. Σταμούλη τροποποιήθηκε η μελέτη που αγνοήθηκε τόσο από την «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ » όσο και από τον κ. Μπίρη . Από συμπαραδηλώσεις νομίζω ότι αφορούσαν σε τροποποιήσεις και συμπληρώσεις του Αντισεισμικού Κανονισμού. Το 2001 ο κ. Στάμος προκήρυξε διεθνή διαγωνισμό για ‘’μελέτη- κατασκευή’’ του έργου και τοποθετήθηκα αρνητικά στο σύστημα αυτό της δημοπράτησης όμοια με αυτές των άλλων θεσμικών και συλλογικών φορέων περί την μελετοκατασκευή. Αν μας έλεγε την 1.1.2003 τι παρέλαβε ο κ. Περγαντάς από τον - μέσω τρίτου διεκδικήσαντα τα εύσημα- προκάτοχό του, θα ξέραμε ότι αμέσως μετά την κατακύρωση του διαγωνισμού έγινε το σκάνδαλο της τροποποίησης της μελέτης θεμελίωσης, που ανέβασε το κόστος του έργου ενώ η εργοληπτική επιχείρηση έπρεπε να είχε διαπιστώσει πριν την δημοπράτηση και την κατάθεση της προσφοράς της. Το ίδιο γραφείο στο περιοδικό ‘’ΚΤΙΡΙΟ’’ (τευχ 1/2010, σελ 65) δημοσίευσε πολυσέλιδη αναφορά στο Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης με γραμμένους αναλυτικά τους συντελεστές (μελετητές- κατασκευαστές κλπ) του έργου, η μελέτη του οποίου έγινε το 1986. Ποια μελέτη εφαρμόστηκε στο έργο, πότε εκδόθηκε η οικοδομική άδεια και ποιοί υπόγραψαν τις μελέτες , προχωρούσε για πολύ διάστημα η κατασκευή χωρίς οικοδομική άδεια ; Συγκρίνοντας το κτίριο της Λιβαδειάς προς άλλα π.χ Χαλκίδας και Σπάρτης που ξέρω ,επιφυλάσσομαι ως την πλήρη εφαρμογή κάποιων διατάξεων ΓΟΚ και Κτιριοδομικού Κανονισμού για Ειδικά Κτίρια ( φωτισμός και αερισμός ανεπαρκής-μικροί χώροι υγιεινής και W.C.-μικροί διάδρομοι). Σε κάποια μικρά μη λειτουργικά γραφεία τριγωνικού σχήματος, με διαστάσεις παράθυρων που θυμίζουν φρούρια , με κυκλικής διατομής υπερμεγέθη υποστυλώματα ασφυκτιούν και εμποδίζονται στη κίνηση οι χρήστες ( υπάλληλοι και πολίτες) που αθροιστικά χλευάζουν νομάρχες και μηχανικούς!!!!. Σε αυτή την ‘’ποντικοφωλιά ’’ ακόμη και την ημέρα σε κάποια γραφεία είναι αναμμένα τα φώτα. Προέκυψε άραγε δια χειρός διακεκριμένου ακαδημαϊκού δασκάλου τέτοια εσωτερική διαρρύθμιση ή αλλοιώθηκε καθοδόν ; Ποιος θα μας πει γιατί ο κ. Στάμος αστόχησε όταν δήλωσε (Β.Ν. 14.4.2003) ότι θα το τελείωνε εγκαινιάζοντάς το κιόλας μέσα στη θητεία του και του κ. Περγαντά χρειάσθηκαν άλλα 8 χρόνια και με τι κοστολογική επιβάρυνση; Γιατί δεν έγινε βιοκλιματικός σχεδιασμός όπως στη Θεσσαλονίκη και αμφιθέατρο; Στο κάτω μέρος των εσωτερικών θυρών γιατί δεν μπήκε αμφίπλευρη προστατευτική επικάλυψη σε ύψος περίπου 0.40 μ. από ανοξείδωτο μεταλλικό φύλλο, όπως στη Χαλκίδα; Ποια η ποιότητα των πλακών επίστρωσης των εσωτερικών δαπέδων; Γιατί δεν έχει υπόγειο parking όπως στα άλλα διοικητήρια που ανέφερα ; Αν μου πείτε ότι οφείλεται στο έδαφος , θα σας πω ότι υπήρχε λύση . Όσο αναγνωρίζω ότι κυρίως τα λάθη αναφέρονται την προ-Περγαντά εποχή, άλλο τόσο δεν βρίσκω λόγους για την σιωπή του. Πάντα με μια δημόσια αρχιτεκτονική παρέμβαση ανασυντίθεται ο δημόσιος αστικός χώρος. Καθώς έλλειψε τότε ο διάλογος, πριν λίγες ημέρες, παραδόθηκε ευθέως ως βορά σε προκλητικούς επικοινωνιακούς υποκειμενισμούς , σε ανέξοδες μεγαλοστομίες, σε βερμπαλιστκούς ακροβατισμούς. Το κέλυφός του παραπέμπει σε κτίριο όπου ‘’οχυρώνεται ‘’ η εξουσία . Στέλνει τη σκέψη μας σε μια σύγχρονη ‘’Βαστίλη’’, αφού σήμερα 14.7 που γράφω γιορτάζει η Γαλλία την πτώση της το 1789.Αν η φυλακή σου σκλαβώνει το σώμα, ο κακός χώρος δουλειάς σου σκλαβώνει την ψυχή. Με την ‘’εξουσιαστική γοητεία’’ που εκπέμπει ’’ θυματοποιεί ’’ τον πολίτη και παραλύει τα κοινωνικά του αντανακλαστικά. Μπορεί η Λιβαδειά να ανοικοδομείται κατά το Αθηναϊκό πρότυπο, όμως με την ‘’μορφοπλαστική φλυαρία’’ του και τον ‘’εκτός κλίμακας’’ όγκο του αποπνέει μια ’’βλοσυρότητα’’ δυσανάλογη αυτής που μπορεί να ‘’απορροφήσει ’’ μια πόλη με 25000 κατοίκους. Η εκτός κλίμακας συνθετική αυτή πρόταση διαταράσσει το αστικό τοπίο , γι αυτό δικαίως οι δημότες το λένε ’’Οχυρό του Ρούπελ’’.

«..θεατές λόγων και ακροατές έργων..»

από τον πολ. μηχ. Θεόδωρο Κ. Παπαϊωάννου
Με την δημοσίευση μου : Μια ‘’Βαστίλη’’ στην ’’καρδιά’’ της Λιβαδειάς (19.7.2010), ξεκίνησα την κριτική μου στον απολογισμό του νομάρχη που συνεχίζω σήμερα και θα ολοκληρώσω αύριο . Η αφθονία του λέγειν και του φαίνεσθαι με το σινιέ κοστούμι σε αντίθεση με την ουσία και το πράττειν , απέδειξε ότι συνεχίζεται ως σήμερα να παραμένει ισχυρός ο παραπάνω αφορισμός του Θουκυδίδη , που ειπώθηκε από τα χείλη του Κλέωνα. Επιδαψίλευσε φιλοφρονήσεις στον προκάτοχό του νομάρχη, αλλά την επομένη κάποια φωνή από τον μικρόκοσμο του κομματικού διαδρόμου ήλθε να καταλογίσει την όλη επιτυχία του διοικητηρίου στον κ. Στάμο!!!! . Μίλησε για τους ΑΝΑΔΑΣΜΟΥΣ , αλλά στα Βάγια με δύο αντινομάρχες την περίοδο (2007-2010) το έργο ναυάγησε γιατί επικράτησαν οι υποβολιμαίες απόψεις 5-10 αγροτών. Αυτοί καλόβλεπαν τη μεγιστοποίηση των εκμεταλλεύσεων τους αγοράζοντας μικρά διεσπαρμένα αγροτεμάχια σε τιμή ευκαιρίας από ιδιοκτήτες χωραφιών που εγκατέλειπαν τη γεωργία. Αν γινόταν μια δημόσια συζήτηση , θα κατέρρεαν τα σαθρά επιχειρήματα τους , θα ξεκινούσε ο αναδασμός με τα συνοδευτικά εγγειοβελτιωτικά έργα και θα υπήρχε απορρόφηση χρημάτων. Μόλις λίγες ημέρες μετά (13.7.2010) ο νομαρχιακός σύμβουλος της πλειοψηφίας και έμπειρος συνδικαλιστής Γιάννης Παλαμίδας επεσήμανε απαράδεκτες υστερήσεις παρά τον πακτωλό χρημάτων από τα ευρωπαϊκά προγράμματα . Παρεμπιπτόντως αναφέρω ότι πριν λίγες μέρες είδα σε Λαμιώτικο κανάλι τον εκεί νομάρχη να υπογράφει απόφαση για έργο αναδασμού μεγάλου ύψους, που σημαίνει ότι υπάρχουν λιμνάζοντα ευρώ προς χορήγηση. Το αρχικό έργο του Βαρικού κατέρρευσε γιατί ειδώθηκε σαν ‘’Ελντοράντο’’ και κατέληξε σε ‘’φιάσκο ‘’. Συνεχίσθηκαν τα ‘’μπαλώματα’’ της λύσης Στάμου που πήρε τα νερά και μέσω Κωπαΐδας-Υλίκης πήγαν στους ταμιευτήρες της Ε.ΥΔ.ΑΠ. Αντί λοιπόν οι αγρότες να χρησιμοποιήσουν το ίδιο το νερό για άρδευση καταφεύγουν στις κλασικές- όλο βαθύτερες- αντιοικονομικές και αντιπεριβαλλοντικές γεωτρήσεις που μεγαλώνουν το κόστος παραγωγής . ΟΔΟΠΟΙΙΑ Οι δρόμοι που φτιάχτηκαν αυτή την 4ετία είναι: 1) από Δ.Δ Προδρόμου έως Καναβάρι. Άλλαξε η αρχική μελέτη, αυξήθηκε το κόστος και γενικά ‘’χαϊδεύονταν’’ η κατασκευάστρια επιχείρηση μήπως και τελειώσει το έργο. Η καθυστέρηση που έγινε από το ΚΑΣ δεν την εμπόδιζε να εργασθεί σε περιοχές πέρα εκείνης με τα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος γεφυράκια. Το έργο έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί και σήμερα προσπαθεί να λύσει τη σύμβαση. Αν πληκτρολογήσετε στο internet τη διεύθυνση : http://vagiablog.blogspot.com/2009/09/blog-post_23.html υπό τον τίτλο: « Ένα πρώτο ‘’σκαρίφημα’’ στην ανάπτυξη της Βοιωτικής παράκτιας περιοχής του Βόρειο Κορινθιακού» θα διαπιστώσετε ότι μετά ένα χρόνο είμαι απόλυτα δικαιωμένος. 2) Η ‘’παράκαμψη Αγ. Θωμά ‘’ είχε σηκώσει θύελλα αντιδράσεων των κατοίκων της περιοχής. Τελείωσε γιατί έβγαλε ‘’τα κάστανα από τη φωτιά’’ η εργοληπτική επιχείρηση που ξεπέρασε τα ‘’κακά’’ της μελέτης. 3) Οι ασφαλτοστρώσεις που έγιναν περιορίσθηκαν στις στοιχειωδώς αυτονόητες υποχρεώσεις της Νομαρχίας χωρίς βελτιώσεις στις χαράξεις που παραμένουν στα χνάρια του 19ου αιώνα . 4) Για το δρόμο Θηβών – Διασταύρωσης Βαγίων κλπ., αν υπήρχε δυναμική νομαρχιακή παρέμβαση που να ξεσήκωνε την τοπική συμπαράσταση πιστεύω ότι σήμερα θα είχαμε την άνεση και την οδική ασφάλεια ενός κλειστού αυτοκινητόδρομου όπως είναι ο με μικρότερο κυκλοφοριακό φόρτο ‘’ Κορίνθου-Τρίπολης ’’ που διέσχισα το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Η διασταύρωση Βαγίων είναι αληθινή ‘’λαιμητόμος’’. Στο αίτημα της κατασκευής ανισόπεδου κόμβου δεν είδαμε νομαρχιακό ενδιαφέρον. Σήμερα το θέμα είναι ώριμο και κάθε όψιμη νομαρχιακή παρέμβαση -προ τετελεσμένων- μάλλον θα σημάνει πρόκληση παρά ευαρέσκεια. Για την ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ θα μνημονεύσω μόνο το ‘’ Βατερλώ ’’ του Ασωπού . Η Ακαδημία Αθηνών (30.12.2009) βράβευσε για την προσφορά του προς το περιβάλλον τον π. Ιωάννη Οικονομίδη εφημέριο Οινοφύτων και όχι τον Δήμαρχο ή τον Νομάρχη , όπως κατά την απονομή με περισσή μετριοφροσύνη δήλωσε ο ιερέας . Εκκρεμεί απόφαση σε προσφυγή κατά της ΝΑΒ στο ΣτΕ . Υπό το βάρος της αρνητικής εισήγησης η νομική υπεράσπιση της ΝΑΒ ομού με την αντίστοιχη των ρυπαινουσών βιομηχανιών ζήτησαν αναβολή και αφού δεν την έλαβαν απεχώρησαν . Ήταν αμφιλεγόμενο το ‘’ΟΧΙ’’ του Νομάρχη στη κεντρική πλατεία της Θήβας ενώπιον πολυπληθούς πανεπαρχιακού συλλαλητηρίου (12.3.2010) ενάντια στην κατασκευή μονάδας καύσης Απορριμμάτων και για αυτό επέσυρε την αποδοκιμασία . Από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ , θα παραμείνω στην τριτοβάθμια. Παρότι η περιφερειακή ανάπτυξη είναι προϋπόθεση εθνικής επιβίωσης , το τμήμα Περιφερειακής & Οικονομικής Ανάπτυξης του Πανεπιστήμιου Στερεάς στη Λιβαδειά, κατ ευτυχή συγκυρία ιδιαιτέρως αρμόδιο, δεν ειδώθηκε ως ‘’Δεξαμενή Σκέψης’’ -”think tank” -όπως λέμε , αλλά σαν συμπληρωματικός οικονομικός πόρος ενισχυτικός της τοπικής οικονομίας. Η προσθήκη κτιρίου στο Λύκειο Βαγίων (αίθουσα πολλαπλών χρήσεων) καταχωρείται ως επίτευγμα του δραστήριου συλλόγου γονέων που έφθασε για αυτό μέχρι τον τότε υπουργό Παιδείας. Στα σχολεία συμπεριέλαβε έργα της προηγουμένης νομαρχιακής του περιόδου, κινήθηκε μέσα στα πλαίσια της αυτονόητης δραστηριότητας , νομίζω ότι το σχολικό κτιριακό πρόβλημα εν πολλοίς και είναι μάλλον το μόνο που έχει λυθεί. Εδώ δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε και η συναρμοδιότητα των Δήμων ειδικά των μεγαλύτερων …..

Τα αίτια της οικονομικής κρίσης, το διακύβευμα

Πηγή: Ετήσια έκθεση 2009 της ΓΣΕΕ.

Του: Γιώργου Παπανικολάου, Τεχνικού Ασφάλειας.

Η κυριαρχία του χρηματιστικού κεφαλαίου αποτέλεσε τον κύριο μοχλό για τις αναδιαρθρώσεις στις σχέσεις εργασίας (στρατηγική της ευελιξίας στην αγορά εργασίας).
Παλιότερα, που υπήρχαν έλεγχοι και εμπόδια στη διεθνή κίνηση του κεφαλαίου, ο μισθός καθοριζόταν στην αγορά εργασίας με βάση έναν μισθό που οι εργαζόμενοι θεωρούσαν σαν δίκαιο, δηλαδή που τους παρείχε τα αναγκαία για να ζήσουν μια κανονική και αξιοπρεπή ζωή. Οι επιχειρήσεις είχαν σαν κέρδος αναφοράς το μέσο κέρδος που διαμορφωνόταν στα εθνικά πλαίσια κυρίως.
Εάν οι απαιτήσεις του κεφαλαίου και της εργασίας ήταν ασύμβατες, τότε οι επιχειρήσεις αύξαιναν τις τιμές ώστε να μειωθεί ο πραγματικός μισθός, χρησιμοποιούσαν δηλαδή τον πληθωρισμό για να ρυθμίσουν τις απαιτήσεις τους σε κέρδη.

Η κερδοφορία στις ΗΠΑ-Ευρώπη-Ιαπωνία ενώ μέχρι το 1982 ακολουθούσε πιστά τις επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου, μετά, με τη στροφή των επιχειρήσεων σε χρηματιστικές επενδύσεις που απέδιδαν ένα αυξανόμενο μέρος των κερδών τους, ακολουθεί ανοδική πορεία και φτάνει σε ιστορικά ύψη, ενώ ο ρυθμός συσσώρευσης πάγιου κεφαλαίου μειώνεται, με άμεσο αποτέλεσμα την άνοδο της ανεργίας.


Στην εποχή κυριαρχίας των χρηματιστικών αγορών, οι επιχειρήσεις έχουν σαν κέρδος αναφοράς τις υψηλές αποδόσεις στις παγκόσμιες χρηματιστικές αγορές. Εάν αυτό το κέρδος δεν είναι συμβατό με τον δίκαιο μισθό που διεκδικούν οι εργαζόμενοι, οι επιχειρήσεις μειώνουν την απασχόληση και επιτίθενται στις ρυθμίσεις της αγοράς εργασίας που προστατεύουν τους εργαζόμενους και έτσι η ανεργία γίνεται ο ρυθμιστής των απαιτήσεων του κεφαλαίου επί της εργασίας.
Εάν οι αγορές σχηματίσουν την εντύπωση ότι οι συνθήκες που επικρατούν σε μια χώρα δεν διασφαλίζουν το μέσο κέρδος (πχ αυξημένη επικινδυνότητα ή ο κόσμος της εργασίας δεν υπομένει καρτερικά τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και τις μειώσεις των μισθών) τιμωρούν την εν λόγω χώρα είτε με μαζική εκροή κεφαλαίων, είτε με άνοδο των επιτοκίων, είτε με άλλο πρόσφορο τρόπο…
Πρόκειται για μια υπερεθνική κυριαρχία του κεφαλαίου επί της εργασίας, για έναν μηχανισμό πειθάρχησης της εργασίας και ελαχιστοποίησης των απαιτήσεών της.
Αυτός ο μηχανισμός και τα αποτελέσματά του (μείωση του μεριδίου της εργασίας στο προϊόν) έπαιξε κύριο ρόλο στη δημιουργία της σημερινής οικονομικής κρίσης.

Τα χρηματοοικονομικά προϊόντα αποτελούν δικαίωμα επί της μελλοντικής (προσδοκώμενης) παραγωγής.
Όταν οι πιστώσεις αυξάνονται ταχύτερα απ τον πραγματικό πλούτο της χώρας, όταν το συσσωρευμένο χρηματικό κεφάλαιο διογκωθεί σε τέτοιο βαθμό που ξεπερνά κατά πολύ το ύψος του μελλοντικού εισοδήματος της πραγματικής οικονομίας, ξεσπά η κρίση απ τη στιγμή που αυτό γίνεται αντιληπτό.

Μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, φόβος και αστάθεια κατέλαβε τις χρηματιστικές αγορές. Για ν αποφευχθεί μια κρίση οι ΗΠΑ μείωσαν τα επιτόκια και χαλάρωσαν τις διαδικασίες χορήγησης πιστώσεων για να ενθαρρύνουν τον δανεισμό των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, ώστε να στηριχθεί η ζήτηση. Οι τράπεζες επωφελήθηκαν και άρχισαν να προωθούν τα στεγαστικά ενυπόθηκα δάνεια.
Κατέληξαν να πωλούν τα δάνεια θεωρώντας τα σαν περιουσιακά στοιχεία που εγγυώνταν την αποπληρωμή των έντοκων δόσεων του κατόχου τους.
Κάποιοι άλλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί χρησιμοποιούσαν φτηνές πιστώσεις για ν αγοράσουν τους νέους τίτλους. Τέλος άλλοι χρηματιστηριακοί οργανισμοί συνένωναν ορισμένους απ αυτούς τους τίτλους και δημιουργούσαν συνθετικούς τίτλους που αφορούσαν σε χρέη με εγγύηση χρεών κ.ο.κ.
Πολύ σύντομα όλοι σχεδόν οι μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί σε ολόκληρο τον κόσμο βρέθηκαν να κατέχουν εγγυητικούς τίτλους που περιείχαν τμήματα ενυπόθηκων δανείων χαμηλής αξιοπιστίας.
Όσο πιο γρήγορα επεκτείνεται η πίστη, τόσο οι τιμές των στοιχείων ενεργητικού (εν προκειμένω των ακινήτων) απογειώνονται.
Οι τράπεζες έχουν κίνητρο να ενισχύουν ή να δημιουργούν χρηματιστικές φούσκες στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων. Ο δανεισμός προκαλεί άνοδο των τιμών των περιουσιακών στοιχείων και με τις φούσκες που προκύπτουν διατηρείται ο δανεισμός.
Οι υποθήκες επί των ακινήτων χρησιμοποιήθηκαν άμεσα σαν πηγή χρηματοδότησης με βάση την άνοδο της τιμής των ακινήτων και το χρέος εμφανίζονταν σαν χαμηλό και εγγυημένο, ενώ θάπρεπε το χρέος να συγκρίνεται με το εισόδημα των νοικοκυριών (δηλαδή την ικανότητά τους ν αποπληρώσουν).
Την ίδια στιγμή όμως η πολιτική ρύθμιση της οικονομίας μείωνε συνεχώς το μερίδιο των μισθών στο εθνικό προϊόν. Έτσι αυξάνονταν δραματικά το ποσοστό των ενυπόθηκων δανείων που δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν και κατέρρεαν και οι τιμές των παράγωγων τίτλων.
Έτσι το πλασματικό κεφάλαιο δεν αυξάνεται πλέον, αλλά αντίθετα μειώνεται παρά τη δραματική προσπάθεια των κυβερνήσεων να διασώσουν την «αξία» του (μόνο στις ΗΠΑ απαξιώθηκε 1 τρις δολάρια περίπου πλασματικό κεφάλαιο).

[ Το παγκόσμιο ΑΕΠ υπολογίζεται σε 50 τρις δολάρια, η χρηματιστηριακή αγορά μετοχών, ομολόγων και τραπεζικών καταθέσεων σε 150 τρις δολάρια και η χρηματιστική αγορά παραγώγων σε 700 τρις δολάρια περίπου, δηλαδή η παγκόσμια οικονομία στηρίζεται κυριολεκτικά σ έναν τεράστιο πύργο από φούσκες. Στις μέρες μας έσκασε μόνο η μία απ αυτές…]

Η ιδιότητα λοιπόν του χρήματος και των χρηματοοικονομικών προϊόντων ν αποτελούν δικαίωμα επί της μελλοντικής (προσδοκώμενης) παραγωγής, αποτέλεσε το θεμέλιο της σημερινής κρίσης.
Η οικονομική ανάπτυξη υπό το καθεστώς των απελευθερωμένων αγορών βασίστηκε στη διόγκωση του χρέους των νοικοκυριών που κάλυψε σ έναν βαθμό το χάσμα ανάμεσα στο τρέχον εισόδημά τους από εργασία και στον αναγκαίο μισθό και καλύφθηκε μ αυτό τον τρόπο το έλλειμμα ζήτησης που υπό κανονικές συνθήκες θα υπήρχε εξαιτίας της υστέρησης της αγοραστικής δύναμης των μισθών.

Η αποκατάσταση της ισορροπίας στην οικονομία φαίνεται μάλλον απίθανη διότι επιχειρείται απ τις κυβερνήσεις το ακριβώς αντίθετο απ αυτό που αποτελεί προϋπόθεση για την έξοδο απ την ύφεση: επιχειρούν ν αποτρέψουν την απαξίωση του πλασματικού κεφαλαίου μέσω μιας ψευδο-επικύρωσης της «αξίας» του, διαχέοντας τη ζημιά με δημοσιονομική πολιτική, στο σύνολο της κοινωνίας.

… Εάν οι αγορές σχηματίσουν την εντύπωση ότι οι συνθήκες που επικρατούν σε μια χώρα δεν διασφαλίζουν το μέσο κέρδος (πχ αυξημένη επικινδυνότητα ή ο κόσμος της εργασίας δεν υπομένει καρτερικά τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και τις μειώσεις των μισθών) τιμωρούν την εν λόγω χώρα είτε με μαζική εκροή κεφαλαίων, είτε με άνοδο των επιτοκίων, είτε με άλλο πρόσφορο τρόπο… (κάτι θυμίζει αυτό…).
Πρόκειται για μια υπερεθνική κυριαρχία του κεφαλαίου επί της εργασίας, για έναν μηχανισμό πειθάρχησης της εργασίας και ελαχιστοποίησης των απαιτήσεών της…

Το διεθνικό κεφάλαιο λοιπόν παίζει σήμερα το ρόλο του παγκόσμιου τρομοκράτη.
Που είναι και τι κάνει ο κόσμος της εργασίας;
Μήπως κοιμάται και ονειρεύεται την εποχή των αποτελεσματικών εθνικών αγώνων;